تاریخ یعنی داستان. و برعکس

ژوئیه 2, 2014

.1

فرق «داستان» و «تاریخ» چیست؟ در زبان‌های فارسی، کُردی، عربی، انگلیسی و … دو کلمه داریم برای تفکیک این دو از هم.

می‌گویند تاریخ، ثبت وقایعی‌ست که واقعاً اتفاق افتاده است.

می‌گویند داستان، روایتی‌ست که معمولاً ساخته می‌شود و بخشاً تخیلی است.

برای هر دو مفهوم در اصل، فقط یک کلمه بود. اگر چه «تاریخ» برای گزارشِ رسمی یک رویداد گذشته به کار می‌رود، تاریخ‌نویسان اغلب در باره‌ی آن‌چه که در گذشته اتفاق‌افتاده، اختلاف نظر دارند. «داستان»، که دروغ هم معنی می‌دهد، نیز برای توصیف واقعه‌ای است که در روزنامه‌ها یا در اخبار پخش می‌شود. وقتی کسی می‌پرسد: «روایتِ خودت از این داستان به ما بده!» منظورش این‌ست که: «حقیقت را بگو نه تخیل!»

.2

فرار از «وطن» و پناهندگی در دانمارک راحت نبود. اما درسهای با ارزشی به همراه داشت. با یادگیری زبان دانمارکی متوجه شدم که فرقی بین «داستان» و «تاریخ» نیست. در زبان دانمارکی برای هر دو مفهوم، فقط یک کلمه هست: HISTORIE

دانمارکی، تنها زبانی نیست که «داستان» و «تاریخ» را برابر می‌داند. تعداد زبان‌هایی که هر دو مفهوم را با یک کلمه بیان می‌کنند، خیلی بیشترند. از جمله:
آلبانیایی، آلمانی، ارمنی، اسپانیایی، اوکراینی، ایتالیایی، ایسلندی، بلاروسی، بلغاری، پرتقالی، دانمارکی، روسی، فرانسوی، کاتالانی، گرجی، لهستانی، لیتوانی، مالتایی، مغولی، هائیتی، یونانی، یدیشی.

story_history
Unknown Photographer

It’s said that «history» is the record of something that really happened

It’s said that «story» is something that is usually made up or at least party fictionalized

They were originally the same word. Although «history» is used to describe an official account of a past event, historians will often disagree about what actually happened. «Story», as well as meaning a lie or a fiction, is also used to describe a supposedly factual account in a newspaper or on broadcast news. And when someone says, «Give us your side of the story» they are asking for facts, not fiction. It all begs the question, «What is truth?» / copy

Advertisements

One Response to “تاریخ یعنی داستان. و برعکس”


  1. Some Facebook comments under the link to this post
    _________________________________

    Mahbube Damadamm Musavi
    چه جالب! نمیدانستم این همه زبان، تعریف مشترکی بین داستان و تاریخ دارند. خوب که نگاه کنیم می بینیم هیچ تاریخی نمیتواند واقعیت محض باشد، چون به محض اینکه شروع به تعریف ماجرایی میکنیم از همان وقت داریم ذهنیت خود از آن ماجرا را بیان می کنیم. اما اگر تاریخ را علمی متکی به اسناد و مدارک(چه باستانی و چه معاصر) بدانیم، نمیتواند تفاوتی با داستان نداشته باشد. اگر ناسیونالیستی به زبان نگاه کنیم( که این کار را نه قبول دارم، نه مناسب میدانم و نه خوشم میاید) میتوان نتیجه گیری کرد که در زبانهایی که بین تاریخ و داستان تفاوت وجود دارد، زبان کاملتر است لابد. ولی نظر شخصی‌ام این است که باید دلایل دیگری برای این اختلاف باشد.
    4 July at 14:38 · Unlike · 1

    Ghader Shafei
    داستان از این قرار است که مرز واقعیت و تخیل همواره به راحتی می‌تواند مخدوش شود.
    اما فقط ناسیونالیستها به تاریخ‌پرستی حساس نیستند. کسانی را که با اتکا به تقدس تاریخ معینی می‌خواهند یک ایده‌ی سیاسی را حقانیت دهند، و در مقابل، کسان دیگری را که با روایت دیگری از همان تاریخ، ایده‌ی دیگری را حقانیت می‌بخشند، در زمینه‌های وسیعتری می‌توانیم مشاهده کنیم.
    البته این‌گونه نیست که مثلا در زبان دانمارکی، تاریخ و داستان قابل تمایز نباشند؛ بیشتر شبیه اینست که در زبان فارسی، «حل کردن» را در دو وضعیت بسیار متفاوت به کار می‌بریم و بنا به عادت، متوجه نقص زبان نمی‌شویم. می‌گوییم: «حلِ» مسئله. و نیز می‌گوییم: «حلِ» شکر در آب. در زبان انگلیسی خیلی مضحک به نظر می‌رسد که هر دو این وضعیت را با همان فعل بیان کنی!
    4 July at 21:33 · Like · 1

    Mahbube Damadamm Musavi
    آهان، مرسی حالا متوجه شدم. در واقع لغتی است با دو معنای متفاوت…/ و خب بله، تاریخ درواقع تحریفی است که ایده به ایده و گوش به گوش، به گوش ما می رسد. من یک تعریف من درآوردی برای تاریخ دارم که در کلاسهایم از آن استفاده میکنم. تعریفم است: تاریخ دروغی است که مجبوریم باور کنیم، چون راستش را هیچوقت نمیتوانیم بفهمیم.
    4 July at 22:09 · Edited · Unlike · 1

    Ghader Shafei
    بله، الان درست فهمیدی. اما بدفهمی اولیه‌تان ناشی از متن نارسای من بوده. و برای اصلاح‌ش باید فکر کنم.
    4 July at 22:17 · Like


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: